Steun ons en help Nederland vooruit

Inhoud

Een Europa dat groeit op schone energie

Overzicht
Een Europa dat groeit op schone energie

Vervuiling stopt niet bij de grens. Een schone, duurzame economie is bij uitstek een Europees thema. Europa moet de vervuiler laten betalen en oplossingen ondersteunen die bijdragen aan een schone economie. Daarom willen we strenge doelstellingen met betere controle voor natuur, schone lucht, schone energie en schoon water.

De strijd tegen klimaatverandering en de stap naar een circulaire economie vragen meer dan ooit om het bundelen van alle Europese krachten. De afgelopen decennia speelde Europa een leidende rol in het oplossen van milieuproblemen. Het is nu tijd om de overgang naar volledig schone energie door te zetten. Met CO2-vrije industriële productie, duurzame landbouw en een circulaire grondstoffenstroom. Wij willen dat Europa zich richt op kansen voor groei en innovatie, zodat alle Europeanen hiervan de vruchten plukken, nu en in de toekomst.

D66 wil diegenen die het voortouw nemen ondersteunen. We moeten lidstaten die duurzame groei vertragen in beweging brengen en voorlopers ruimte geven om onderling verdergaande afspraken te maken. Afspraken om het Parijs-akkoord te vertalen naar concrete maatregelen.

 

Een gemeenschappelijke Energie Unie

 

D66 wil een duurzame energievoorziening én concurrentie op gelijke basis. Dat betekent: een competitieve interne energiemarkt en een betere elektriciteitsinfrastructuur. We willen toewerken naar één krachtige Energie Unie die schone, betaalbare energie biedt. Uniforme Europese regels zijn daarom hard nodig voor de uitwisseling en handel in energie. Een competitieve energiemarkt kan alleen ontstaan met goede marktwerking in alle lidstaten. Reguleringstaken voor elektriciteit en gas moeten we optillen van nationaal naar Europees niveau. Samen kunnen we investeren in windstroom, zonnecentrales, waterstofinfrastructuur, batterijtechnologie en vele andere vormen van duurzame energie.

Ook onderzoek naar opslag van energie en warmte betalen we samen. Door zelf te investeren in energiebesparing en schone energie, werken we toe naar een meer divers aanbod van toeleveranciers en toeleveringsroutes in de keuze voor ons energienetwerk. D66 wil dat Europese landen niet meer apart, maar gezamenlijk onderhandelen met derde landen over energie. Zo verkleinen we de afhankelijkheid van autocratische landen die ons gas en olie leveren.

 

CO2-uitstoot uitbannen

 

De uitstoot van koolstofdioxide (CO2) is een van de belangrijkste oorzaken voor de opwarming van de aarde. Bovendien is deze uitstoot slecht voor onze gezondheid. De EU reguleert alle broeikasgassen en heeft daarom een onmisbare rol in het omzetten van de doelstellingen in het Parijs-akkoord naar bindende doelstellingen. Om temperatuurstijging tegen te gaan, moeten EU-lidstaten in 2030 minstens 55% minder uitstoot hebben dan in 1990. In 2050 willen we netto helemaal geen uitstoot over hebben. D66 wil in Europa streven naar een volledig duurzaam energiesysteem met een schone, innovatieve industrie en CO2-vrij transport. De tussenstap: minimaal 40% van de energie moet duurzaam opgewekt zijn in 2030. Maar de schoonste en goedkoopste energie is nog altijd de energie die we besparen. Energiebesparing moet daarom een veel hogere prioriteit krijgen. D66 wil dat we in 2030 40% efficiënter omgaan met energie ten opzichte van 2007. Daarnaast moeten we investeren in het opslaan van energie.

Het radicaal verminderen van CO2-uitstoot is alleen haalbaar met een goed werkend CO2-emissiehandelssysteem. Ons ideaal is een wereldwijde CO2-prijs. Tot die tijd werken we aan een hogere Europese CO2-prijs door het emissiehandelssysteem aan te scherpen. Het aantal sectoren in het systeem moet worden uitgebreid. De gratis CO2-emissierechten worden verder beperkt tot enkele industriële sectoren die daadwerkelijk met wereldwijde concurrentie te maken hebben. Voor de import van energie-intensieve producten geven wij de voorkeur aan een CO2-belasting aan de Europese grenzen. Importeurs van industriële bulkgoederen uit landen waar geen strikt klimaatbeleid wordt gevoerd, gaan ook meedoen met het Europese emissiehandelssysteem.

 

Investeren in de energietransitie

 

Om de energietransitie te versnellen, moet Europa het gebruik van fossiele brandstoffen verder ontmoedigen. Ons doel is dat Europese lidstaten subsidies op fossiele brandstoffen stoppen en in plaats daarvan subsidies voor hernieuwbare energie worden uitgegeven. Kolencentrales in de hele EU moeten worden gesloten. Aan Europese subsidies wordt een minimale duurzaamheidseis gekoppeld.

De energietransitie kan alleen samen met de private sector worden opgepakt. Daarom is het belangrijk om te investeren in publiek-private samenwerking, gericht op de productie van duurzame energie binnen én buiten Europa, bijvoorbeeld in Noord-Afrika. Afhankelijk van de locatie investeren we in wind op zee of zonnecentrales.

 

Ruimte voor voorlopers op klimaatgebied

 

D66 wil haast maken met de vorming van een klimaatkopgroep. Dit gaat volgens de principes van nauwere samenwerking tussen lidstaten conform het EU-verdrag, die Europese integratie meer open en inclusief maken. De vorming van kopgroepen verandert niets aan het pakket van verplichtingen waar elke lidstaat zich aan moet houden, maar geeft ruimte aan lidstaten en regio’s die ambitieuzere plannen hebben. In het geval van een klimaatkopgroep kunnen deelnemers elkaar voorrang geven op hun markten, afspraken maken over gezamenlijke CO2-beprijzing, fiscale vergroening en producteisen om de transitie naar een circulaire economie te versnellen. Als andere lidstaten hun klimaatambities verhogen, kunnen zij ook aanspraak maken op de voordelen.

 

Een circulaire economie in 2050

 

Onze economie is nog altijd gestoeld op verbruiken, verbranden en vernielen. Dit is overduidelijk geen houdbare situatie. Een duurzame toekomst vereist een circulaire economie, waarin we beter gebruik maken van energie en grondstoffen door anders te ontwerpen, produceren en consumeren. De kansen voor Europa zijn enorm, ook in economische zin.

De Europese Commissie zet voorzichtige stappen richting een circulaire economie. Maar er is meer ambitie nodig. D66 pleit voor 100% duurzame inkoop door overheden en zet in op een volledig circulaire Europese economie in 2050. Het stimuleren van samenwerking in de industriële sector om afval te gebruiken als grondstof hoort hierbij, net als deeleconomie- en cradle-to-cradle initiatieven. Europese wetgeving voor mededinging en producten (zoals eco-design en uniforme eco-labels) zal dit streven ondersteunen.

 

Afval wordt een grondstof, plastic dringen we terug

 

In een circulaire economie wordt afval geen last, maar een grondstof. Door afval gemakkelijker te kunnen vervoeren binnen de EU, wordt het herwinnen en hergebruiken van grondstoffen eenvoudiger. Tegelijkertijd moet het goedkoop dumpen van afval strenger worden aangepakt.

Plastic zorgt voor grote milieuproblemen op het land en in de zee. Het wordt meestal maar één keer gebruikt en eindigt dan al snel op de vuilnisstort of in de verbrandingsoven. Of nog erger: in onze rivieren, zeeën en oceanen. Overal ter wereld zien we zeevogels en andere dieren met plastic in hun maag. Omdat plastic zo wijdverspreid is, en via ons water de grenzen over komt, is het van groot belang dat we dit probleem in Europa samen oplossen.

D66 steunt het voorstel van de Europese Commissie om eenmalig gebruik van plastic uit te bannen. Als er een alternatief voor plastic is, dan moet dat worden gebruikt. Als er geen alternatief is, geldt als voorwaarde dat alleen die soorten plastic mogen worden gebruikt, die recyclebaar zijn. D66 wil dat schadelijke plastics wettelijk worden uitgefaseerd, dat statiegeldregelingen voor drankflesjes worden ingevoerd en dat er voorwaarden worden gesteld aan ophaalpercentages van plastic afval. Door onderzoeks- en innovatiebudget beschikbaar te stellen, kunnen we bovendien de hele levenscyclus van producten beter inrichten op het hergebruik van afval.

 

Behoud biodiversiteit

 

Beschadigde natuur en het verlies van natuurlijke hulpbronnen passen niet bij een toekomstbestendig Europa. Het wordt nu tijd om iets te doen aan de achteruitgang van biodiversiteit en de beschadigde natuur. Dat is een grensoverschrijdende en dús gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het verlies van dier- en plantensoorten is op zichzelf kwalijk genoeg, maar het gaat ook om het effect hiervan op onze natuurlijke hulpbronnen: water, lucht en natuurlijke materialen zoals hout.

We moeten nu toewerken naar een internationaal biodiversiteit-akkoord waarin alle aspecten worden meegenomen: de bescherming van natuur en oceanen, aandacht voor de drastische afname van bijen en andere insecten en een omslag naar landbouw die voedsel produceert zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Deze overgang betekent bijvoorbeeld dat we geen granen als soja en mais voeren aan onze dieren, maar inzetten op reststromen uit de voedselindustrie, gras en insecten.

Dit heeft ook een positief effect op de biodiversiteit, natuur en leefbaarheid in Afrika, Zuid-Amerika en Aziё. Europa is immers een van de grootste inkopers van grondstoffen ter wereld.

 

Minder landbouwsubsidies, meer innovatie

 

Het verduurzamen van de landbouw levert veel winst op voor een schoner en innovatiever Europa.

D66 pleit al jaren voor een afschaffing van de structurele landbouwsubsidies in hun huidige vorm. Inkomenssteun binnen de landbouw zonder enig uitzicht op structurele verbetering, maakt boeren afhankelijk en stimuleert niet tot eigen ondernemerschap. Voor zover nog landbouwsubsidies worden uitgekeerd, moeten zij geen blanco cheque zijn maar waar voor het geld leveren. Daarom koppelen we deze subsidies naast de voorwaarde van voedselzekerheid ook aan de klimaatdoelstellingen van Parijs, de transitie naar kringlooplandbouw, stimulering van biodiversiteit en dierenwelzijn. Kringlooplandbouw helpt ons om onze voedselzekerheid te garanderen binnen de huidige beschikbare landbouwgrond. De groei van de wereldbevolking maakt dat de wereld in 2050 70 procent meer voedsel nodig heeft. Dat kunnen we alleen doen wanneer we plantaardige en dierlijke productie tot een integraal landbouwsysteem aan elkaar knopen. Ook moet het gebruik van kunstmest fors worden verminderd.

Biotechnologie is een kans om landbouw te verduurzamen, de druk op natuur en milieu te verminderen en voldoende voedselvoorziening zeker te stellen. Er moet daarom een Europees innovatiefonds komen voor duurzame landbouwtechnieken, inclusief een ethisch afwegingskader en een zorgvuldige risicoanalyse. Europa kan belemmeringen wegnemen die de ontwikkeling of toepassing van innovatieve technologieën tegenhouden.

 

Beschaafd omgaan met dieren

 

D66 wil onnodig dierenleed voorkomen. Diertransporten in Europa moeten worden beperkt tot maximaal drie uur. De duur van het transport, de omstandigheden waaronder dieren vervoerd worden en de werkwijze van slachthuizen, moeten strenger worden gecontroleerd. Europa moet de ontwikkeling en het gebruik van alternatieven voor dierproeven stimuleren.

Europa zou een voorbeeld kunnen nemen aan Nederland als het gaat om strenge regulering van het houden van exotische huisdieren. Bijvoorbeeld met een EU-Positieflijst die aangeeft welke diersoorten worden toegestaan om als huisdieren te houden. Ook pleit D66 voor een Europees verbod op wilde dieren in het circus. D66 blijft vragen om meer steun vanuit Europa voor de rol van wildlife opvangcentra in de strijd tegen illegale handel en een gezamenlijke Europese aanpak voor kwaliteitsstandaarden en financiering hiervan. Het door D66 geïnitieerde EU Actieplan tegen stroperij moet volledig uitgevoerd en aangescherpt worden. Er dient een totaalverbod op de handel in ivoor en neushoornhoorn te komen.

Europa moet inzetten op een verantwoorde ontwikkeling van kweekvlees, zodat er voor consumptie van vlees minder dieren hoeven worden gehouden. Ook de verdere ontwikkeling van vegetarische vleesvarianten en van insecten als voedsel stimuleren we.

 

Schone oceanen

 

Wereldwijd zijn 600 miljoen mensen direct afhankelijk van schone oceanen. Overbevissing, verzuring, temperatuurverandering en het dumpen van plastic in zee levert grote bedreigingen op. Om hier iets aan te doen, moet Europa over deze thema’s internationale afspraken maken en kennisuitwisseling stimuleren. In de Europese zeeën streven we naar 30% effectief beschermde gebieden, zoals internationaal is afgesproken. Ook moet Europa met de Atlantische partners samenwerken om grote delen van de Atlantische Oceaan, het noordpoolgebied en Antarctica tot beschermd gebied te verklaren. Met niet-EU landen die deze zeeën met ons delen moet Europa afspraken maken over het terugdringen van vervuiling via rivieren en kustlijnen.

 

Schoon Europees water

 

Vervuiling treft niet alleen oceanen, maar ook de Europese rivieren en het grondwater. D66 wil dat Europa de vervuiler laat betalen. Minder waterverbruik en een hogere waterkwaliteit is beter voor het milieu en voor onze gezondheid. Om een gelijke kwaliteit van water te krijgen in de EU is het belangrijk dat alle Europese lidstaten de Europese ‘Kaderrichtlijn Water’ implementeren.

Het stellen van hoge, gezamenlijke normen voor de waterkwaliteit zorgt ook voor meer bewustwording in de landbouw en de waterzuiveringsindustrie. De Nederlandse ketenaanpak van medicijnresten uit oppervlaktewater moet daarom de norm worden in de hele Europese Unie.

 

Duurzame visserij

 

Alleen door de visserij te verduurzamen, kunnen we een schone en gevarieerde natuur realiseren en een houdbaar toekomstperspectief bieden aan de visserijsector. De EU moet het gemeenschappelijke visserijbeleid daarom beter handhaven en aanscherpen. We kiezen voor verantwoorde quota voor visvangst, blijven bijvangst registreren en stimuleren innovatieve vismethoden met zo min mogelijk dierenleed, zoals pulsvisserij. Uiterlijk in 2030 moeten destructieve vismethodes, zoals met bodemberoerende sleepnetten, tot het verleden behoren. Subsidies en belastingvrijstellingen op nieuwe vissersschepen en scheepsbrandstof worden afgebouwd. Deze worden vervangen met subsidies op natuurvriendelijke vistechnieken.

D66 neemt uw privacy zeer serieus en zal informatie over u op een veilige manier verwerken en gebruiken.

Concept-verkiezingsprogramma D66 Europa
In Europa maken we de toekomst