Steun ons en help Nederland vooruit

Inhoud

Een schoon Europa met snelle verbindingen voor iedereen

Overzicht
Een schoon Europa met snelle verbindingen voor iedereen

Goede mobiliteit is belangrijk voor alle Europeanen. Maar op dit moment is het ook een bron van vervuiling. Als we in Europa onze klimaatdoelstellingen willen halen, moeten we daar in onze vervoersmiddelen rekening mee houden. Nu is het vervoer over de weg, in de lucht en over het water nog veel te vervuilend. Driekwart van de CO2-uitstoot in Europees transport is afkomstig van vervoer over de weg. Vliegverkeer en scheepvaart worden tot nu toe niet aangepakt, maar dragen in toenemende mate bij aan de groei van CO2-uitstoot. Op Europees niveau kunnen we dit echt alleen aanpakken door gezamenlijk strenge normen op te stellen om uitstoot aan de bron zoveel mogelijk te voorkomen. D66 wil dat Europa meer investeert in schonere manieren van transport die ons van A naar B brengen en in betere aansluitingen tussen vervoersnetwerken. Vervoer moet overal in Europa snel, schoon en goed toegankelijk zijn.

 

Europese vliegtaks

 

Schone lucht in Europa kunnen we alleen samen bereiken. Vervuilend vervoer pakken we daarom gezamenlijk aan. Eén van de maatregelen die D66 daarvoor voorstelt, is het afschaffen van de vrijstelling van accijns op kerosine in Europa en de invoering van btw op vliegtickets. De prijs van vliegen geeft op die manier een betere afspiegeling van de totale kosten en de trein wordt volwaardig concurrent op korte afstanden. Een deel van deze opbrengsten kan worden gebruikt om te investeren in de ontwikkelingen van duurzame vervoerswijzen, zoals CO2-vrije luchtvaarttechnologie.

Om de uitstoot van luchtvaart te beperken moet Europa zich actief blijven inzetten voor een ambitieus mondiaal instrument, maar moet Europa ook bereid zijn alleen door te gaan als de discussies in internationaal verband te lang duren. Het internationale systeem CORSIA doet vooralsnog te weinig om de uitstoot van luchtvaart te beperken en bevat te veel mazen om effectief te kunnen zijn. Totdat er wereldwijde afspraken zijn over de uitstoot van CO2, blijven vluchten binnen, van en naar Europa daarom onder het emissiehandelssysteem vallen.

 

Gelijk speelveld in de lucht

 

Oneerlijke concurrentie in de luchtvaart moeten we aanpakken. Europese luchtvaartmaatschappijen moeten onder gelijke voorwaarden kunnen concurreren met luchtvaartmaatschappijen van buiten Europa, zonder invloed van staatssubsidies. Daarnaast zet D66 zich al jaren in voor een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Dit maakt vliegen veiliger, efficiёnter en voorkomt daarmee onnodige CO2-uitstoot. De Europese Unie heeft een sterke positie op het gebied van luchtvaart en biedt voor andere landen een belangrijke vervoersmarkt. Om te voorkomen dat Europese landen tegen elkaar uitgespeeld worden, is het belangrijk dat we als één blok onderhandelen over luchtvaartverdragen en daarbij goede afspraken maken, zoals met het Verenigd Koninkrijk na de Brexit.

 

Scherpe normen voor de scheepvaart

 

D66 heeft de ambitie om de scheepvaart internationaal schoner te maken. Alleen een wereldwijde aanpak zet zoden aan de dijk, maar zolang die er nog niet is zijn Europese afspraken nodig. De internationale scheepvaart moet daarom onder het Europese emissiehandelssysteem vallen. Voor schepen die aanleggen in Europese havens moet Europa normen voor vervuilende stoffen als stikstof en zwavel vastleggen.

Ook de verduurzaming en uniformering van de binnenvaart in Europa is een punt van aandacht. De binnenvaart is een belangrijk alternatief voor vrachtvervoer over de weg: één binnenvaartschip vervangt al snel 45 vrachtwagens. Schippers moeten te maken hebben met uniforme regels en goed bevaarbare kanalen in heel Europa. Onder die voorwaarden is het een goed alternatief voor vervoer over de weg.

D66 vindt het onbegrijpelijk dat er nog steeds geen gelijk speelveld is voor zeehavens, doordat er soms sprake is van staatsfinanciering en soms niet. Wat ons betreft moeten hier Europese richtsnoeren voor komen.

 

Schone voertuigen op de weg

 

De Nederlandse transportsector staat in hoog aanzien in Europa. Die positie kunnen we versterken door in te zetten op een progressieve ontwikkeling van duurzaam en veilig goederenvervoer. Een stevige Europese ambitie is nodig voor schone en zuinige vrachtauto’s en een goede (digitale) infrastructuur die het aantal lege ritten minimaliseert en bijvoorbeeld het rijden in energie-efficiënte kolonnes mogelijk maakt. Daarom maken we ons in Brussel hard voor de acceptatie van langere en zwaardere vrachtauto’s, waardoor er veel minder vrachtauto’s nodig zijn.

Voor nieuwe voertuigen – auto’s en vrachtauto’s – wil D66 dat verbrandingsmotoren uiterlijk tot 2030 mogen worden verkocht in Europa. Dat geeft een duidelijk signaal aan vervuilers. Europa moet strenge normen voor CO2, NO2 en fijnstof instellen voor vervuilende voertuigen. Hierdoor zal de keuze voor minder vervuilend rijden logischer worden, zoals elektrisch of op waterstof. In Europa moeten wat ons betreft vanaf 2040 alle voertuigen zonder emissies zijn: dat zijn voortuigen die geen schadelijke uitstoot hebben. De aanschaf van nulemissie-voertuigen moet aantrekkelijker worden, zodat de consument eerder voor dat soort auto’s kiest. Europese subsidies voor transport worden ingezet om de uitbouw van laadinfrastructuur en een netwerk van schone brandstoffen te stimuleren.

Energie- en brandstofbelastingen zien we bij voorkeur Europees geharmoniseerd, met onder andere een minimumniveau van CO2-belasting op brandstoffen. Het tankstation-toerisme, zoals we dat bijvoorbeeld zien in Luxemburg door extreem lage brandstofbelastingen, behoort daarmee straks tot het verleden. Een deel van deze belastingopbrengst kunnen we vervolgens inzetten voor het budget van de Europese Unie, zodat we meer kunnen investeren in onderzoek en innovatie.

 

Genoeg van het gesjoemel

 

Na het grote dieselschandaal bij Volkswagen en andere autofabrikanten (“Dieselgate”) heeft D66 in het Europees Parlement een leidende rol gespeeld bij de invoering van nieuwe strenge Europese regels voor het opsporen van sjoemelsoftware. Alle nieuwe automodellen worden nu niet alleen in het laboratorium, maar ook op de weg getest. We krijgen onafhankelijke Europese controles op autofabrikanten en de Europese Commissie kan een autofabrikant stevige boetes opleggen. We moeten voorkomen dat er nieuwe grote schandalen komen door gebrekkig toezicht op de handhaving van Europese regels.

Automobilisten die getroffen zijn door Dieselgate verdienen goede compensatie. Daarom wil D66 dat eigenaren van sjoemeldiesels, of andere slecht werkende producten, overal in Europa het recht krijgen om collectief compensaties te eisen bij de rechtbank.

 

Veiligheid op Europese wegen

 

Jaarlijks zijn er circa 25.000 verkeersdoden op Europese wegen en dit komt met name door menselijke fouten in het verkeer. Verbeteringen aan voertuigen, infrastructuur en gedrag van verkeersdeelnemers kunnen sterk bijdragen aan het verminderen van het aantal verkeersongevallen. We streven naar 90 procent minder verkeersslachtoffers op Europese wegen in 2050. Bijvoorbeeld door de inzet van slimme snelheidsaanpassingen en herkenning van afleiding door mobiele telefoons. Met Europese regelgeving streven we als D66 naar een gelijk niveau van verkeersveiligheid in heel Europa.

 

Investeren in innovatie

 

Met een deel van het geld dat de CO2-belasting op brandstoffen en de vliegtaks oplevert, kan Europa meer financiering beschikbaar stellen voor innovatie in transport. Dat is bijvoorbeeld: CO2-vrije en negatieve emissie luchtvaarttechnologie, een betere infrastructuur voor alternatieve brandstoffen zoals waterstof en het plaatsen van extra laadpalen om elektrisch vervoer te stimuleren. Het huidige batterij-initiatief, een samenwerking tussen EU-instellingen, industrie, landen en innovators, dat stimuleert om milieuvriendelijke accu’s te maken, is een mooi voorbeeld dat meer investering verdient.

 

Meer digitale toepassingen in vervoer

 

Ook het gebruik van digitale toepassingen in transport verdient aandacht en investering. Slimme vervoerssystemen zullen de infrastructuur veiliger maken en ons dwingen om zuiniger met grondstoffen om te gaan. Europa kan daarom meer investeren in de ontwikkeling van veilige zelfrijdende voertuigen en digitale systemen die helpen bij de overgang naar mobility as a service. Daarin moeten alle opties worden bekeken: schoon vervoer over de weg, over het spoor, in de lucht en over water.

In het vervoer over de weg maken we al gebruik van digitale betaalsystemen, maar die maar zijn nog niet overal in Europa uniform. Dat geldt voor elektrisch laden, maar ook voor de veelheid aan tolsystemen. Dit past niet bij een Europa waarin vrij reizen zo eenvoudig mogelijk moet zijn. Hier moeten we in Europa één uniform systeem voor maken. Dat wordt extra belangrijk, want in ons transportbeleid moet het principe “de gebruiker betaalt” leidend worden.

 

Betere en schonere Europese spoorvoorzieningen

 

D66 wil reizen tot 700 km per trein aantrekkelijker maken in Europa. Daarom willen we dat reizen per spoor comfortabel, snel en makkelijk gaat. Vervoer over spoor en rails kan nog veel meer mensen en bedrijven bedienen dan nu. Verhoudingsgewijs gaat er veel verkeer over de weg en het spoor is nog niet altijd een logisch alternatief. Dat kunnen we meer stimuleren, want betere spoorvoorzieningen halen de druk op de autowegen weg en bieden een duurzamer alternatief.

We streven naar een Europese spooragenda. Europa moet veel meer investeren in hogesnelheidsverbindingen. Ook moeten belemmeringen voor samenwerking op het spoor zo veel mogelijk worden weggehaald en het spoor financieel aantrekkelijker worden gemaakt ten opzichte van de luchtvaart. Dit doen we onder andere door belasting te heffen op vliegtickets en accijns te heffen op kerosine. Maar ook door Europese subsidies voor luchthavens en snelwegen stop te zetten en juist te investeren in hogesnelheidsverbindingen tussen steden en regio’s. Zolang er nog geen vliegtaks is, wil D66 het reizen met de trein in Europa goedkoper maken door middel van subsidie.

Het aanbesteden van openbaar vervoer, met sterke inzet op schonere en duurzamere vervoersmiddelen via duurzaamheidscriteria, draagt aantoonbaar bij aan schoner, kwalitatief beter én efficiënter vervoer en moet dan ook de norm worden binnen de EU. D66 wil dat er meer en betere samenwerking komt tussen Europese spoorwegmaatschappijen, waarbij de passagier centraal staat, dienstregelingen en het serviceniveau van luchtvaart en spoor beter op elkaar aansluiten en waarbij interregionaal en grensoverschrijdend transport wordt uitgebreid.

 

Ruimte voor de fiets

 

Ook binnen grote steden werken we toe naar veilig, snel en schoon vervoer. Voor elke afstand moet een schoon alternatief bestaan. Fietsvervoer is schoon en gezond en wordt steeds populairder in Europa. Met de opkomst van de elektrische fiets krijgt deze vorm van vervoer een veel groter bereik. Dit moeten we stimuleren, onder voorwaarde dat er veilige fietsroutes bestaan en dat het fietsen aansluit op frequent openbaar vervoer. Voor het grootste deel is dit nationaal, regionaal of lokaal beleid, maar de EU kan helpen om grensoverschrijdend fietsvervoer beter te maken. Europa kan bovendien benadrukken dat de fiets een belangrijke plek inneemt in de programma’s voor stedelijk mobiliteitsbeleid waarvoor EU-middelen worden uitgetrokken.

D66 neemt uw privacy zeer serieus en zal informatie over u op een veilige manier verwerken en gebruiken.

Concept-verkiezingsprogramma D66 Europa
In Europa maken we de toekomst