Steun ons en help Nederland vooruit

Inhoud

Onze groene toekomst

Overzicht
Onze groene toekomst

Utrecht moet een gezonde, groene, prettige omgeving bieden om te leven en werken. Voor ons, maar zeker ook voor de generaties die na ons komen. Daarom is het belangrijk dat we zuinig en zorgvuldig met de stad omgaan en het milieu, de natuur en het groen koesteren. Wij zien dat dit nog niet altijd gebeurt. Er is nog teveel verspilling en vervuiling. Wij willen de stad daarom radicaal verduurzamen. Schonere energievoorziening, zorgvuldiger omgaan met afvalstromen en meer aandacht voor schone lucht.
Zo zorgen we ervoor dat Utrecht voldoet aan de afspraken van het Energieakkoord en het klimaatakkoord van Parijs, maar ook aan een afspraak met onszelf: het Utrechtse Energieplan. Daarin is de ambitie vastgelegd om in 2030 klimaatneutraal te zijn.
Wij zijn ervan overtuigd dat onze ambities haalbaar zijn als de gemeente samenwerkt met bewoners, bedrijven, scholen, verenigingen en anderen die met kracht en vernieuwing willen bijdragen aan onze groene en schone toekomst.

 

2.1 Overal in Utrecht schone energie

 

D66 Utrecht wil:
-> bestaande woningen snel verduurzamen en alle nieuwbouw ten minste
energieneutraal
-> van het gas af en kiezen voor duurzame energie
-> stadsverwarming schoon maken door gebruik van duurzame energiebronnen
-> grootschalige duurzame energieopwekking in de polder Rijnenburg en op andere
braakliggende terreinen en lege daken

Utrecht is koploper in Nederland als het gaat om zonne-energie. Toch is de energie die in Utrecht wordt verbruikt nog grotendeels afkomstig van kolen en gas. We hebben zelfs nog een fossiele energiecentrale binnen de gemeentegrenzen staan. Het kan en moet dus nog veel beter. De afgelopen jaren heeft D66 hier vanuit het stadsbestuur werk van gemaakt. In een Stadsgesprek hebben 165 Utrechters voor de stad een Energieplan opgesteld om de overgang naar duurzame energie mogelijk te maken. Om onze eigen energiedoelen te halen, willen we inzetten op een slimme mix van alle duurzame energiebronnen die onze stad rijk is, bijvoorbeeld zon, wind en aardwarmte. Zo zorgen we ervoor dat we niet meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen.

 

Samenwerken en het goede voorbeeld geven

 

Bewoners en bedrijven lopen in de opmars van de groene groei vaak voor op de gemeentelijke organisatie en regels. Wij willen dat de gemeente hierbij aansluit. Daarnaast willen wij dat meer wordt geïnvesteerd in het succesvolle Energiefonds. Daarmee kunnen ondernemers en organisaties makkelijker hun duurzame ambities financieren in de vorm van leningen, garanties en deelnemingen. Voor de omslag naar een klimaatneutrale stad is het zaak dat de gemeente de inwoners en bedrijven van Utrecht meeneemt in het proces. Met heldere communicatie. Met voortvarende samenwerking. En door zelf het goede voorbeeld te geven, bijvoorbeeld door zo snel mogelijk de eigen panden te verduurzamen.

 

Alle nieuwbouw energieneutraal

 

Het doel is in Utrecht zoveel mogelijk schoon en zelfvoorzienend te worden in energieverbruik. Dat betekent dat we van het gas af gaan, te beginnen bij alle nieuwbouw die de komende periode plaatsvindt. Wij willen dat er geen woningen met gasaansluitingen meer worden bijgebouwd. Alle nieuwbouw wordt wat ons betreft energieneutraal of energiepositief; dat betekent dat woningen zichzelf kunnen voorzien van energie, of zelfs als kleine energiecentrales kunnen werken om de omgeving van energie te voorzien.

 

Minder energieverbruik, lagere woonlasten

 

Energie die je niet verbruikt, hoef je niet op te wekken en ook niet te betalen. Ruim een derde van alle energie in de stad wordt gebruikt door woningen. Veel van de prachtige woningen in de binnenstad en de omliggende wijken zijn oud, slecht geïsoleerd en verbruiken onnodig veel energie. Wij willen de bestaande woningvoorraad snel verduurzamen naar gemiddeld energielabel B. Waar mogelijk moeten bestaande woningen energieneutraal worden. Wij hanteren als uitgangspunt dat de energiemaatregelen voor woningbezitters rendabel zijn. Daarom willen we dat de gemeente het voor Utrechters heel simpel maakt om duurzame maatregelen te nemen. Dat kan bijvoorbeeld via collectieve inkoop van duurzame energie of het verstrekken van een woningabonnement. Hierbij betalen bewoners een prijs per maand voor hun verduurzaamde woning én krijgen ze een lagere energierekening. Dankzij een initiatief van D66 kunnen hiervoor beschikbare middelen worden aangewend binnen het programma Utrechtse Energie. Om mensen te ondersteunen bij het vinden van de beste energiemaatregelen voor hun woning, willen we de rol van energieambassadeurs  versterken. Met woningcorporaties willen we stevige duurzaamheidsafspraken maken om hun kernvoorraad snel te renoveren richting Nul-op-de-Meter.

 

Schone stadsverwarming

 

Wij willen de energievoorziening in Utrecht klaar voor de toekomst maken. Het Utrechtse netwerk van stadsverwarming is het oudste van Nederland en de warmte hiervan is nog steeds afkomstig van vervuilende bronnen. Daarom willen wij de stadsverwarming verduurzamen, door in te zetten op een mix van aardwarmte, zonnewarmte en restwarmte. Om dit voor elkaar te krijgen, moet de gemeente de handen ineenslaan met Eneco. Bewoners en bedrijven die zelf kiezen voor schone alternatieven moeten eenvoudig van het stadswarmtenet af kunnen.

 

Vieze regels afschaffen

 

Het is vanwege ouderwetse, vieze regels van de gemeente nog vaak onnodig ingewikkeld voor Utrechters om hun eigen huis te isoleren of zelf energie op te wekken. D66 wil dat bewoners en bedrijven belemmeringen in regelgeving aan kunnen vechten en dat eigen initiatief meer wordt beloond en gestimuleerd. We moeten af van vieze regels in gemeentelijk beleid.

De technologische ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid volgen elkaar in razend tempo op. Wat gisteren nog toekomstmuziek leek is vandaag al realiteit; duurzame energie loont voor zowel bewoners als bedrijven. Wat morgen brengt weten we nog niet. Dat vereist een open blik en een duurzaam energiebeleid dat zich niet richt op specifieke technologieën – die kunnen immers weer achterhaald raken – maar op doelstellingen.  Zo houden we onze handen vrij om steeds opnieuw de beste keuze te kunnen maken.

 

Polder Rijnenburg als energielandschap

 

Niet iedere woning, ieder kantoorpand of iedere bedrijfsruimte in Utrecht kan energieneutraal worden. Daarom is het belangrijk om ook een centrale duurzame energievoorziening te ontwikkelen. D66 is groot voorstander van grootschalige duurzame energieopwekking in de polder Rijnenburg. Windmolens zijn hierbij een mogelijkheid. Daarbij vinden we draagvlak belangrijk. Wij willen dat de gemeente de rol pakt van gebiedsregisseur, door met alle betrokken partijen te werken aan een rendabele manier om hier energie te winnen en tegelijkertijd de functie van recreatiegebied te versterken. Een zorgvuldig participatieproces met omwonenden, ook uit andere gemeenten, is hierbij cruciaal.

 

Slim en schoon gebruik van daken en terreinen

 

Behalve de kansen die de polder Rijnenburg biedt, zijn er door de hele stad heen genoeg braakliggende terreinen en lege daken van gebouwen en parkeergarages die zich lenen voor energieopwekking. Wij willen dat het eenvoudiger wordt om deze plekken aan te wenden voor de opwekking van zonne-energie.

Utrecht is mede dankzij de inzet van D66 al koploper op het gebied van zonne-energie, maar wij zien nog meer kansen. De daken van scholen zijn perfect geschikt om vol te leggen met zonnepanelen. Dat gebeurt al op veel plekken, maar nog lang niet overal. Wij willen dat de gemeente komende jaren iedere school in Utrecht actief benadert, zodat straks zoveel mogelijk scholen zelf zonne-energie opwekken om te verduurzamen. Dit is goed voor het milieu en voor de energierekening van de school en geeft het goede voorbeeld aan de generaties na ons.

Verduurzaming is ook voor sportclubs interessant: uit cijfers van NOC*NSF blijkt dat verenigingen hun energierekening tot wel 15% kunnen laten dalen als ze werk maken van verduurzaming van hun accommodatie. Wij willen dat de gemeente dit stimuleert door kennis, advies en financiële middelen ter beschikking te stellen.

Alle plekken in de stad waar schoon energie wordt opgewekt willen we verbinden via het net (smart grid), zodat iedereen makkelijk energie kan leveren en afnemen. We willen dat naast de opwekking van energie, ook de opslag van energie (bijvoorbeeld met accu’s of koude-warmteopslag) een grotere rol krijgt in onze energievoorziening.

 

2.2 Niet weggooien, maar hergebruiken

 

D66 Utrecht wil:
-> dat de vervuiler betaalt in Utrecht
-> met Utrechters aan de slag om verspilling tegen te gaan
-> dat afval geld gaat opbrengen als grondstof
-> het goede voorbeeld geven door de gemeente duurzaam en circulair te laten
inkopen

We gebruiken in Utrecht behalve energie ook veel voedsel, spullen en (bouw)materialen. Hiervoor zijn veel grondstoffen nodig en die zijn vaak schaars. Bovendien gooien we veel voedsel en spullen ook weer weg. Daardoor verspillen we onnodig veel. We zorgen zo ook voor vervuiling, want een groot deel van al het afval wordt nog steeds verbrand. Dat is slecht voor de luchtkwaliteit. We gaan hier verandering in brengen.

 

Minder verspillen en vervuilen

 

Wij willen zorgen dat Utrechters zich beter bewust worden van hun afvalstromen en zelf hun eigen verspilling tegengaan. Minder consumeren en vernietigen dus, en meer hergebruiken. Zo voltooien we de circulaire economie. De meeste winst kan geboekt worden in betere voorlichting richting bewoners en bedrijven. Vaak is verleiden en vertellen al genoeg om bewoners en bedrijven bewuster te maken van hun eigen consumptiepatronen en ze aan te moedigen hun gedrag aan te passen. Zo willen we bijvoorbeeld aandacht vragen voor verantwoord gebruik van zeer milieubelastende producten. We hanteren een uitnodigend vestigingsbeleid voor bedrijven die zich richten op het repareren en hergebruiken van producten. Kleine initiatieven als repair-café’s zien we graag in onze stad; ze zijn goed voor het milieu én de werkgelegenheid.

 

Duurzaam inkopen en circulair bouwen

 

We vinden het belangrijk dat de gemeente zelf duurzaam inkoopt en daarmee het goede voorbeeld geeft. Zo zorgen we er bovendien voor dat duurzame ondernemers een belangrijkere rol krijgen in de inkoop van de gemeente, die jaarlijks 700 miljoen euro bedraagt. Op dit moment is de ambitie om 10% circulair – met hergebruikt of herbruikbaar materiaal – in te kopen. Dat vinden wij veel te weinig. Als het aan ons ligt koopt de gemeente tenminste 50% van haar producten en diensten circulair in. Daar blijft het niet bij; we blijven ook de komende periode streven naar 100% duurzame inkoop.

Naast de gemeente is de bouw een belangrijke sector om circulair in te richten. Dankzij D66 is de afgelopen periode geregeld dat bij alle bouwprojecten circulair bouwen als norm wordt gehanteerd. Daar blijven wij nauwlettend op toezien.

 

Omgekeerd inzamelen van afval

 

De invoering van het nieuwe inzamelen – waarbij niet het restafval, maar de herbruikbare materialen worden opgehaald – gaat nog niet overal vlekkeloos. Dit levert veel frustraties en een vervuild straatbeeld op. Deze problemen moeten zo snel mogelijk opgelost worden. Pas als het nieuwe inzamelen voor de meeste inwoners naar tevredenheid is ingevoerd, willen we kijken naar effectieve aanvullende maatregelen om de afvalberg te verkleinen. Hoe meer hergebruik, hoe beter.

In de praktijk blijkt het nieuwe inzamelen bij huishoudens het meeste effect te hebben. Het maakt bewoners bovendien beter bewust van hun eigen afvalstromen en stimuleert ze zelf ook duurzamer in te kopen. Om dit systeem overal in de stad tot een succes te maken vinden we duidelijke communicatie met en betrokkenheid van inwoners zeer belangrijk. Want als iedereen meedoet met afval scheiden, verdienen we als gemeente meer aan grondstoffen en betalen we veel minder verbrandingsbelasting aan het Rijk. Zo zorgen we samen voor een lagere afvalstoffenheffing per huishouden. Verder willen we dat rond inzamelpunten goed wordt gemonitord, zodat we bijplaatsingen en zwerfafval rond de containers aan kunnen pakken.

 

2.3 Gezonde lucht in een groene stad

 

D66 Utrecht wil:
-> het Utrechtse groen en water beschermen, met ruimte voor recreatie en evenementen
-> zelfbeheer door buurtbewoners van parken en groen eenvoudiger maken
-> gezonde lucht voor iedere Utrechter

Utrecht is prachtig gelegen tussen het Groene Hart en de Utrechtse Heuvelrug. Rondom de stad genieten Utrechters van de mooiste landgoederen. Binnen de stad koesteren we onze parken als de longen van onze stad, van Maximapark tot Wilhelminapark. De singels, sloten, grachten en meren vormen de levensaders. Doordat we de komende jaren fors groeien als stad is het voor ons een belangrijke uitdaging om de leefomgeving aantrekkelijk en gezond te houden. Wij willen dat alle Utrechters gezonde lucht kunnen inademen en op korte afstand van parken, water en groenvoorzieningen wonen. Een gezonde en groene stad gaat daarnaast op een humane manier om met alle dieren binnen de gemeentegrenzen.

 

Water en groen als recreatie

 

Veel stadsbewoners hebben zelf geen tuin of buiten. Daarom bieden het water, de parken en groenvoorzieningen voor Utrechters een ideale gelegenheid om te ontspannen. We willen daarom ruimte bieden voor recreatie, sport, festivals en evenementen, waarbij we tegelijkertijd blijven waken over de kwaliteit van het groen en water in onze stad. Buiten de stad gaan we terughoudender om met recreatie. Zo beschermen we de natuur.

Wij willen dat de gemeente eigenaar wordt van het Merwedekanaal, dat nu nog in handen is van de Rijksoverheid. Op die manier kunnen we dit belangrijke kanaal voor de stad beter toegankelijk maken en krijgen alle gebruikers van het kanaal de ruimte om er te wonen, sporten en recreëren. De financiering voor het herstel van de oude singel is rond. Wat D66 betreft krijgen Utrechters snel het water daar terug. Daarna willen wij de singel vanaf het station via de Leidse Rijn met het Merwedekanaal verbinden. Zo versterken we het waternetwerk en maken we het mogelijk een heel rondje Utrecht te varen.

 

Groen in zelfbeheer

 

Bewoners zijn de belangrijkste gebruikers van het groen in de openbare ruimte. Het moet daarom makkelijker worden voor bewoners om parken en groen in de buurt zelf in beheer te nemen, of hierin samen te werken met de gemeente. Wij willen dat ook bedrijven dit ter hand kunnen nemen, altijd op basis van heldere afspraken over de kwaliteit en toegankelijkheid van het groen en de openbare ruimte. Groen in zelfbeheer zorgt voor meer betrokkenheid bij de buurt, draagt bij aan de kwaliteit van het groen én bespaart de gemeente geld dat daardoor op een andere manier kan worden ingezet.

 

Gevolgen klimaatverandering opvangen

 

Het belang van groen in de stad reikt voor D66 verder dan ontspanning en genot. Groen vervult ook een belangrijke functie in het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering. In de stad is het een stuk warmer dan daarbuiten en in de toekomst zullen regenbuien zwaarder zijn dan nu. Hittestress en wateroverlast vormen dan ook steeds vaker een probleem voor onze leefomgeving. Een boom van enige omvang geeft evenveel verkoeling als 10 airco’s. Het weghalen van stenen en het toevoegen van groen helpt bij het verkoelen van de stedelijke omgeving en het opvangen van regenwater. Wij willen samen met bewoners plekken aanwijzen in de stad om te ontstenen; niet alleen op de grond, maar ook in de vorm van verticale tuinen en groene daken op gebouwen in de stad. Klimaatverandering moet ook een overweging zijn bij alle ruimtelijke ontwikkelingen van de stad. Bouwen in Utrecht hoort altijd klimaatadaptief te zijn.

 

Gezonde lucht voor iedere Utrechter  

 

Iedere Utrechter heeft recht op zo schoon mogelijke lucht. De luchtkwaliteit is echter nog steeds een groot probleem in Utrecht. De gezondheidsschade is groot en er overlijden elk jaar mensen eerder door de schadelijke lucht die we inademen. Utrecht voldoet op dit moment niet aan lokale, landelijke of Europese normen. Normen die wat ons betreft eigenlijk niet ver genoeg gaan. Wij willen geen enkel risico nemen met de lucht die we inademen. Iedere Utrechter heeft recht op zo schoon mogelijke lucht. Daarom willen we dat het beleid gericht wordt op de strengere normen van de Wereldgezondheidsorganisatie en hierin samen optrekken met de andere G4-steden. Omdat de gemeente het goede voorbeeld dient te geven, willen wij dat het volledige gemeentelijke wagenpark 100% uitstootvrij wordt. We gaan met de taxibranche in gesprek om te komen tot een uitstootvrij wagenpark bij taxicentrales. Veel maatregelen die de luchtkwaliteit kunnen verbeteren zijn verkeersmaatregelen (zie ook hoofdstuk 4 van dit programma). Daarnaast vormt ook houtstook een oorzaak voor het vervuilen van de Utrechtse lucht. Met een voorlichtingscampagne willen wij de bewoners van Utrecht informeren over de schadelijke effecten ervan.

 

Diervriendelijke omgeving

 

Naast het welzijn van mensen wil D66 dat ook het welzijn van dieren beter wordt beschermd. We zijn als mens niet alleen verantwoordelijk voor onze natuur en leefomgeving, we moeten ook waken over het welzijn van dieren. Mede dankzij D66 is hier sinds 2014 voor het eerst expliciet aandacht voor. Zo is de gemeente een proef gestart om gemeentelijke gebouwen diervriendelijker te maken en om diervriendelijke nieuwbouw te stimuleren. Ook geeft zij voorlichting aan de inwoners van de stad over deze dieren en hoe hun leefomgeving bijvoorbeeld bij een verbouwing beschermd kan worden. D66 juicht dit soort initiatieven toe en ziet graag uitbreiding naar meer diersoorten die het moeilijk hebben in onze stad. In de Omgevingsvisie die Utrecht de komende periode gaat opstellen willen we daarom niet alleen uitgebreide aandacht voor de bescherming van mens, natuur en milieu, maar ook voor dieren. Wij steunen bovendien de ambitie om de biodiversiteit in Utrecht te verbeteren.

D66 neemt uw privacy zeer serieus en zal informatie over u op een veilige manier verwerken en gebruiken.

Verkiezingsprogramma: Kansen voor alle Utrechters
Goed klimaat, Goed Wonen, Goed onderwijs: D66 krijgt het voor elkaar